Decision Accountability Framework (DAF)
Professionele beslissingen uitlegbaar maken zonder juridisering
Besluiten in complexe organisaties worden vaak genomen onder tijdsdruk, met onvolledige informatie, concurrerende belangen en mogelijke gevolgen voor mensen. Wanneer zo'n besluit later wordt beoordeeld, zijn de oorspronkelijke context en onzekerheden niet altijd meer zichtbaar.
Het Decision Accountability Framework (DAF) helpt professionals om de kern van hun afweging op het beslismoment beknopt en gestructureerd vast te leggen. Zo blijft inzichtelijk hoe professionele oordeelsvorming tot stand kwam, zonder de uitkomst voor te schrijven of besluitvorming te veranderen in juridisch of defensief papierwerk.
Het probleem dat DAF oplost
Context raakt verloren
Wat op het beslismoment bekend, onbekend of onzeker was, is later niet altijd meer zichtbaar. Organisaties worden daardoor afhankelijk van herinneringen en persoonlijke manieren van vastleggen.
Kennis achteraf kleurt de beoordeling
Wanneer de uitkomst eenmaal bekend is, kan de oorspronkelijke afweging onbedoeld vanuit die uitkomst worden beoordeeld. Hierdoor ontstaat het risico op vertekening door kennis achteraf.
Professionele ruimte moet uitlegbaar blijven
Professionele verantwoordelijkheid vraagt om transparantie. Tegelijkertijd moet er ruimte blijven voor expertise, oordeelsvorming en context, zonder dat iedere beslissing wordt teruggebracht tot een afvinklijst.
Wat DAF wel en niet is
DAF ondersteunt
Het expliciet maken van professionele redenering op het moment van beslissen.
Consistentie in besluitvastlegging tussen professionals en teams.
Het beperken van afhankelijkheid van geheugen en persoonlijke verslagleggingsstijlen.
Overdracht, evaluatie en latere uitleg van belangrijke besluiten.
Professionele autonomie en oordeelsruimte binnen een gedeelde structuur.
DAF is niet
Een beslismethode die voorschrijft welke beslissing moet worden genomen.
Een beoordeling van de vraag of een besluit achteraf juist of onjuist was.
Juridisch advies, juridische bescherming of een verdedigingsinstrument.
Een compliance-, audit- of prestatiebeoordelingsinstrument.
Een vervanging voor wetgeving, beleid, professionele standaarden, procedures of bestaande governancemodellen.
Modellen zoals RACI, RAPID en RASCI maken vooral duidelijk wie bij een besluit betrokken is en wie beslissingsbevoegd is. DAF vult deze modellen aan door inzichtelijk te maken hoe de professionele afweging tot stand kwam.
DAF in de praktijk
DAF wordt toegepast op belangrijke beslismomenten waarbij professionele oordeelsvorming later begrijpelijk moet blijven voor anderen die niet bij het oorspronkelijke besluit aanwezig waren.
Een DAF-vastlegging maakt beknopt zichtbaar:
welk besluit op dat moment voorlag en binnen welke context;
welke informatie beschikbaar was en waar relevante onzekerheid bestond;
welke perspectieven, belangen, risico's en mogelijke gevolgen een rol speelden;
hoe de professionele afweging tot stand kwam;
welke keuze is gemaakt en welk vervolg of welke overdracht nodig is.
De structuur is bewust lichtgewicht. In veel situaties volstaat een korte en relevante vastlegging. DAF ondersteunt bestaande werkprocessen en is niet bedoeld als een extra narratief rapport, nieuwe procedure of prestatiemaatstaf.
Wanneer is DAF passend?
DAF is waarschijnlijk passend wanneer
besluiten worden genomen onder tijdsdruk of met onvolledige informatie;
meerdere belangen, perspectieven of mogelijke gevolgen moeten worden afgewogen;
besluiten menselijke, organisatorische of maatschappelijke impact kunnen hebben;
besluiten later kunnen worden beoordeeld bij toezicht, een klacht, evaluatie, audit, juridische procedure of overdracht;
consistentie in besluitvastlegging tussen professionals of teams belangrijk is.
DAF is niet passend wanneer
van het raamwerk wordt verwacht dat het de beslissing of uitkomst voorschrijft;
juridische bescherming, certificering of een garantie op compliance wordt verwacht;
het raamwerk wetgeving, professioneel beleid of bestaande procedures zou moeten vervangen;
er geen sprake is van een betekenisvolle professionele afweging.
Toepassingscontexten
DAF kan sectoroverstijgend worden gebruikt, onder andere binnen de publieke sector, gezondheidszorg, het sociaal domein, jeugd- en gezinszorg, toezicht en regulering en corporate governance. De organisatie blijft zelf verantwoordelijk voor het beoordelen van de toepasbaarheid binnen haar eigen context.
Documenten over DAF
DAF White Paper
Een beknopte toelichting op het verantwoordingsvraagstuk, de uitgangspunten van DAF, de reikwijdte en mogelijke toepassingscontexten.
Wat DAF is — en wat het niet is
Een duidelijke afbakening van het doel, het beoogde gebruik en de zaken die DAF nadrukkelijk niet vervangt.
Applicability Check
Zeven vragen waarmee een organisatie vooraf kan beoordelen of DAF aansluit bij het beoogde gebruik en de verwachtingen.
Gelicentieerde toegang en aanvraagformulier
Toegang tot het Decision Accountability Framework wordt verstrekt op basis van gelicentieerd gebruik. Gelicentieerde toegang omvat de kernmaterialen van het raamwerk, begeleidende documentatie en gestructureerde leermiddelen die verantwoord en consistent gebruik ondersteunen.
Gelicentieerde toegang omvat geen certificering, supervisie, juridisch advies of begeleiding bij individuele casuïstiek. Organisaties worden geacht de White Paper, de toelichting en de toepasselijkheidscheck te hebben gelezen voordat zij toegang aanvragen.
Na ontvangst van uw aanvraag nemen wij per e-mail contact met u op over het beoogde gebruik, de voorwaarden en de mogelijke vervolgstappen.
Het verzenden van dit formulier is een aanvraag en geeft niet automatisch recht op gebruik van DAF. Wichard Assessment & Development neemt contact met u op over de beoordeling en eventuele vervolgstappen.
FAQ
1. Is DAF een beslismethode?
Nee. DAF bepaalt niet welke beslissing moet worden genomen en schrijft geen uitkomst voor. De professionele oordeelsvorming blijft centraal staan.
Beoordeelt DAF of een besluit juist of onjuist was?
Nee. DAF beoordeelt geen uitkomsten en meet geen individuele prestaties. Het maakt zichtbaar welke overwegingen op het beslismoment relevant waren.
2. Biedt DAF juridische bescherming?
Nee. DAF is geen juridisch verdedigingsinstrument, compliancecertificering of garantie tegen aansprakelijkheid. Organisaties en professionals blijven zelf verantwoordelijk voor naleving van toepasselijke wet- en regelgeving.
3. Leidt DAF tot extra administratieve lasten?
DAF is ontworpen voor beknopte vastlegging. Het helpt bestaande informatie doelgericht te structureren en is niet bedoeld om uitgebreide nieuwe rapportages te creëren.
4. Moeten bestaande procedures worden aangepast?
Niet noodzakelijk. DAF is ontwikkeld om binnen bestaande werkprocessen te worden toegepast. Het vervangt geen beleid, procedures, regelgeving of professionele standaarden.
5. Is DAF een training of certificeringsprogramma?
Nee. Gelicentieerde toegang bevat gestructureerde leermiddelen, maar DAF is geen opleiding, certificering of accreditatie en beoordeelt geen competentie.
6. Wat is inbegrepen bij gelicentieerde toegang?
Gelicentieerde toegang omvat de kernmaterialen, begeleidende documentatie en leermiddelen voor verantwoord en consistent gebruik. De precieze voorwaarden worden na de aanvraag besproken.